آرشیو ماهانه: آگوست 2020

آیا از مزایا و معایب سونوگرافی سه بعدی باخبرید؟

همه ما می دانیم سونوگرافی، تصاویری از اندام های داخلی بدن و بافت های مختلف که به وسیله امواج صوتی به دست می آید، می دهد. عکس هایی که توسط دستگاه سونوگرافی به دست می آید، از شکل گیری جنین گرفته تا تکامل او ، به دستگاه ارسال می شود و دستگاه با پردازش آن ها، تصاویر را نشان می دهد. یکی از انواع رایج سونوگرافی که به صورت سیاه و سفید است، سونوگرافی دو بعدی است که برای خانم های باردار بی خطر است. این نوع سونوگرافی باید توسط پزشک متخصص انجام شود. انواع دیگری از سونوگرافی ها وجود دارد که جدیدتر و به روزتر از سونوگرافی دو بعدی است و تصاویر واضح تر و شفاف تری می دهند. این نوع سونوگرافی ها عبارتند از : سونوگرافی سه بعدی، چهاربعدی، واژینال و … . ما در این مقاله می خواهیم راجع به مزایا و معایب سونوگرافی سه بعدی صحبت کنیم.

مزایا و معایب سونوگرافی سه بعدی - دکتر آزاده مکری

سونوگرافی سه بعدی – دکتر آزاده مکری

سونوگرافی سه بعدی و چگونگی انجام آن

یکی از سونوگرافی های مهم دوران بارداری، سونوگرافی سه بعدی است. در سونوگرافی سه بعدی، امواج صوتی از زوایای مختلف به بدن جنین تابیده می شود که انعکاس امواج، با استفاده از نرم افزارهای کامپیوتری تغییر داده می‌شود. دستگاه های سونوگرافی جدیدتری وجود دارد که با استفاده از پروب آن، می توان به صورت دستی و توسط کسی که سونوگرافی می کند، اسکن اندام صورت گرفته و تصاویر سه بعدی دهد.

سونوگرافی سه بعدی، هیچ تفاوتی با سونوگرافی معمولی یا دو بعدی ندارد. در سونوگرافی دو بعدی که قبل از انجام آن مثانه باید پر باشد، در سونوگرافی سه بعدی دیگر اینطور نیست و نیازی به پربودن مثانه قبل از سونوگرافی وجود ندارد و مدت زمان این سونوگرافی، باید تا حد امکان کوتاه باشد.

سونوگرافی سه بعدی یک سری مزایا و معایب دارد که در اینجا می خواهیم به بررسی آن ها بپردازیم.

مزایای سونوگرافی سه بعدی

  • در گذشته، برای تشخیص ناهنجاری هایی که ممکن بود برای کودک پیش آید، از روش های مختلفی از جمله آمینوسنتز استفاده میشد. اما امروزه، سونوگرافی سه بعدی در بررسی و تشخیص بسیاری از ناهنجاری هایی که ممکن است برای کودک پیش آید، نقش بسزایی دارد.
  • این نوع سونوگرافی می تواند بدون خطر به تشخیص درست تر و صحیح تری نسبت به ناهنجاری هایی که ممکن است جنین به آن دچار شود، دست یابد.
  • درست است که سونوگرافی تمام ناهنجاری هایی که ممکن است برای جنین پیش آید را تشخیص نمی دهد، اما سونوگرافی سه بعدی می تواند اختلالات ژنتیکی که ناهنجاری های آناتومیکی را سبب می شود، تشخیص دهد. بدین معنی که پزشک ها با سونوگرافی سه بعدی، می توانند تصمیم درست تری برای فرد مراجعه کننده به اینکه ادامه بارداری برای آن ها بهتر است یا پایان دادن آن، کمک کنند.
  • این نوع سونوگرافی، می تواند نقایض ستون فقرات و نخاع جنین که اسپینا بیفیدا نامیده می شود را، تشخیص دهد.
  • سونوگرافی سه بعدی می تواند اختلالات آناتومیک جنین که شامل تغییر در اندام های بیرونی و درونی جنین است را تشخیص دهد.
  • برای تشخیص هرگونه اختلالات عصبی جنین و هر نوع احتمال مبتنی بر فلج مغزی ، می توان از سونوگرافی سه بعدی استفاده کرد.
  • سونوگرافی سه بعدی به خاطر تشخیص شکاف لب و کام، می تواند مفید واقع شود.

معایب سونوگرافی سه بعدی

مثل دیگر انواع سونوگرافی ها، سونوگرافی سه بعدی نیز می تواند معایبی داشته باشد که به شرح زیر است :

  • برای مشاهده تصویر جنین قبل از هفته 17 ام، شکل عجیب و حس غیرواقعی بودن جنین در شکم مادر، باعث ایجاد اضطراب و احساس کاذب مادر برای بسیاری از مراقبت هاست که این بزرگ ترین خطر در سونوگرافی سه بعدی محسوب می شود.
  • در این نوع سونوگرافی، برای گرفتن بهترین تصویر، حداکثر انرژی را به داخل بدن می فرستد و چنانچه پروب بیش از حد، بر روی شکم مادر نگه داشته شود، می تواند کیسه آب اطراف جنین را بسیار گرم کند.
  • امواج صوتی توسط دستگاه در سونوگرافی سه بعدی تولید شده و سپس از انعکاس سطح بدن جنین، این امواج توسط دستگاه بازتاب شده و آن را به تصویر تبدیل می‌کند. خطر این امواج به بسامد و شدت امواج و همچنین مدت زمان تابش، بستگی دارد.
  • سونوگرافیست باید مهارت بالا و کافی داشته باشد، چرا که در صورت نداشتن مهارت کافی، با تمرکز بیش تر امواج بر روی یک نقطه می توان سبب جمع شدن امواج صوتی در یک نقطه و در نتیجه گرم شدن زیاد بافت بدن جنین و در نتیجه آسیب به او شود. بنابراین با مراجعه به پیشرفته ترین مرکز سونوگرافی، از احتمال هرگونه خطر جلوگیری نمایید.
  • می توان گفت برای بسیاری از افرادی که سونوگرافی سه بعدی انجام می دهند، این امر غیر ضروری بوده و سبب اتلاف وقت و هزینه های غیر ضروری بیماران می شوند.

کلام آخر

بهترین زمان برای سونوگرافی سه بعدی، سه ماهه دوم بارداری است. این سونوگرافی به دلیل کمبود مایع، نباید در سه ماهه اول بارداری انجام شود.

در برخی مراکز تصاویربرداری برای تصویر بهتر و مناسب تر، سونوگرافی سه بعدی را بین هفته 26 و 28 بارداری انجام می دهند. برای تشخیص ناهنجاری های مادرزادی از قبیل کام شکری و لب شکری، این سونوگرافی را بین 24 ام تا 32 ام بارداری انجام می دهند. می توان گفت، بهترین زمان برای سونوگرافی سه بعدی، بستگی به علت انجام آن دارد.

رادیولوژی دهان، فک و صورت چیست و چند نوع دارد؟

امروزه بسیاری از دندانپزشکان، برای مشاهده، معاینه بالینی و تشخیص و بررسی دقیق تر بسیاری از نواحی دهان و دندان مثل ریشه ها، سینوس ها، غدد بزاقی و تشخیص انواع بیماری هایی نظیر کیست ها، ضایعه ها، تومورها، آنومالی ها و … که با چشم قابل رویت نیستند، از رادیولوژی استفاده می کنند. رادیولوژی با ارائه تصاویری شفاف و واضح از این نواحی، باعث کاهش خطا در تشخیص و درمان، و در عین حال افزایش ضریب اطمینان در ازای یک کار با کیفیت می شود. مرکز رادیولوژی و سونوگرافی دکتر آزاده مکری خدماتی چون انواع رادیولوژی های دهان، فک و صورت نظیر عکس دندان، سی تی اسکن های دندانپزشکی، رادیوگرافی داخل دهان و … را ارائه می دهد.  در این مقاله، به بررسی رادیولوژی دهان، فک و صورت و انواع آن خواهیم پرداخت.

رادیولوژی فک، دهان و صورت - دکتر آزاده مکری - متخصص رادیولوژی و سونوگرافی

رادیولوژی فک و صورت چیست؟

رادیولوژی فک و صورت یکی از شاخه های تخصصی دندانپزشکی است که شامل تکنیک‌های تصویربرداری تشخیصی، ارائه تصاویر رادیوگرافی دهان جهت بررسی دهان و دندان، تشخیص ضایعه ها، انواع بیماری های مربوط به فک و صورت، ساختارهای مفصل گیجگاهی، فکی و … کاربرد دارد.

به چه دلایلی انجام رادیولوژی فک و صورت اهمیت دارد؟

تصاویر رادیوگرافی ایجاد شده توسط رادیولوژی، ساختارهای آناتومیکی دندانپزشکی و حساس غیر قابل مشاهده در داخل دهان را نشان می دهد که همین امر باعث شده است تا رادیولوژی فک و صورت را به یکی از شاخه های مهم دندانپزشکی تبدیل کند.

رادیولوژی های دهان، فک و صورت چند نوع هستند؟

رادیولوژی دهان، فک و صورت معمولی یا دوبعدی به سه دسته تقسیم می شوند که عبارتند از :

  • رادیولوژی فک و دهان 

    تصاویر رادیولوژی که شامل اورتوپانتوموگرافی است که همه آن را با OPG  یا Orthopantomogram می شناسند. لاترال سفالومتری، انتریور سفالومتری، پوستریور نیز جزو این دسته به حساب می آیند.

  • رادیولوژی دندان 

    تصاویری از یک یا چند دندان ارائه می کند. تصویر یک دندان به پری اپیکال و تصویر چند دندان به بایت وینگ معروف است. از دیگر تصویربرداری های رادیولوژی فک و دهان، اکلوزال می باشد که از ریشه یا تاج دندان و یا تمامی قسمت های دندان، تصاویری را به رادیولوژیست می دهد.

  • تصاویر اختصاصی رادیولوژی فک و دهان 

    تصاویر اختصاصی از نواحی مورد نظر، نظیر سینوس ها یا وارتز، غدد داخل دهان و … را به رادیولوژیست می دهد.

رادیولوژی دهان، فک و صورت، به صورت سه بعدی : از دستگاه های فوق مدرن دندانپزشکی برای انواع تصویربرداری ها استفاده می شود که می تواند تصاویر سه بعدی اختصاصی از فک و صورت دهد که به CBCT (Cone-Beam Computed Tomograph) معروف است. در این نوع تصویربرداری، جراحان فک و صورت، متخصصین گوش، حلق و بینی، متخصصین پروتزهای دندانی  و … می توانند با تشخیص دقیق مشکل نواحی حساس، آن نقاط را درمان کنند.

نقش درمان رادیولوژی فک و صورت به چه صورت است؟

دندانپزشکان با استفاده از رادیولوژی فک و صورت که  از روش ها و تکنیک های خاص تصویربرداری استفاده می کند، می توانند مشکلات و بیماری هایی نظیر ضایعات التهابی، تومورهای دهانی، عفونت و … را به طور دقیق تشخیص داده و آن ها را درمان کنند.

شما می توانید برای مراجعه و مشاوره با دکتر آزاده مکری، متخصص رادیولوژی و سونوگرافی با شماره زیر تماس حاصل فرمایید . شماره ی تماس :
88566744

دلایلی که افراد نیاز به رادیولوژی فک و صورت هستند؟

  • فک و صورت به دلیل اختلالات و ناهنجاری هایی مانند TMJ (Temporomandibular Joint & Muscle Disorders) دچار مشکل می شود.
  • برای کشیدن دندان ها و انواع جراحی های فک و دهان که نیاز به بیهوشی دارند، برنامه ریزی شود.
  • برای بررسی انواع کیست ها و اختلالات رشد ناحیه فک و صورت، این رادیولوژی توسط پزشک تجویز می شود.
  • ضایعات آندودنتیک مورد بررسی قرار گیرد.
  • برای تشخیص و درمان سرطان دهان مورد استفاده قرار می گیرد.
  • برای درمان ارتودنسی از طرف پزشک این رادیولوژی مورد استفاده قرار می گیرد.
  • این رادیولوژی برای ارزیابی اثرات بیسفسفونات ها،کلسیفیکاسیون بافت نرم در سر و گردن مورد استفاده قرار می گیرد.

احتمال سرطانزایی در رادیولوژی فک و صورت چقدر است ؟

در مقایسه با عوامل محیطی سرطان زا، احتمال سرطان در اثر تابش در این نوع تصویربرداری به دلیل استفاده از پوشش های سربی در داخل دهان، بسیار کم و ناچیز است.  این پوشش های سربی برای محافظت از بافت های حساس به اشعه در داخل دهان قرار می گیرند.

نحوه آماده شدن برای رادیولوژی فک و صورت به چه صورتی است؟

  • خانم ها در صورت باردار بودن، باید از قبل به تکنسین اطلاع دهند.
  • برای انجام رادیولوژی فک و صورت، هنگام ورود به اتاق، گوشی همراه باید خاموش شود.
  • کسانی که دارای دندان های متحرک و یا مصنوعی بوده، باید آن ها را از دهان خارج کنند.
  • برای این رادیولوژی ها، گرنبند، گوشواره، دستبند، عینک، کلپس و یا هر چیز اضافی دیگر باید باید درآورد شوند.

نتیجه گیری

در خاتمه باید گفت که رادیولوژی برای به حداقل رساندن خطا در تشخیص انواع بیماری های داخل دهان و همچنین مشکلات فک و صورت، به کار برده می شود. به همین دلیل باید در مراکز معتبر تصویر برداری انجام شود. مرکز سونوگرافی و رادیولوژی دکتر آزاده مکری، یکی از مجهزترین مراکزی است که می توان به آن مراجعه کرد.